چرا خشم و پرخاشگری در افراد ADHD بسیار شدید است | 6 استراتژی برای آرام شدن
تحریکپذیری و مشکلات خشم به طور قابل توجهی در کودکان و بزرگسالان ADHD دیده می شود .
اختلال کمتوجهی-بیشفعالی (ADHD) و خشم اغلب با هم مرتبط هستند. تکانشگری و مشکلات تنظیم هیجان مرتبط با ADHD میتواند در بروز خشم و افزایش تحریکپذیری نقش داشته باشد. علاوه بر این، عدم تمرکز در انجام وظایف میتواند منجر به ناامیدی شود و این احساسات منفی را بیشتر تشدید کند.
ADHD چیست ؟
اختلال نقص توجه/بیشفعالی (ADHD) یک اختلال عصبی-رشدی است که با ترکیبی از علائم ADHD، مانند بیتوجهی، بیشفعالی و تکانشگری مشخص میشود. ADHD در کودکان میتواند به صورت مشکل در حفظ توجه، فراموشی، صحبت بیش از حد، بیقراری و تکانشگری بروز کند اما بزرگسالان در مدیریت زمان، سازماندهی و تصمیمگیری بیشتر مشکل دارند . شیوع ADHD قابل توجه است، تحقیقات نشان میدهد که ADHD بیش از 5٪ از جوانان و 4.4٪ از بزرگسالان را تحت تأثیر قرار میدهد.2،3 این آمار تأثیر گسترده ADHD را در گروههای سنی مختلف برجسته میکند.
∗درباره نشانه ها و علل ADHD اینجا بیشتر بخوانید .
علائم خشم در افراد ADHD چگونه است ؟
افراد مبتلا به ADHD ممکن است خشم خود را به طور متفاوتی نشان دهند. در دوران کودکی، خشم ممکن است به صورت کجخلقیهای مکرر، طغیانها و دشواری در کنترل تکانههای خشم ( که گاهی اوقات فروپاشی ADHD نامیده میشود ) بروز کند. بسیاری از کودکان نیز ممکن است تحمل کمی در برابر ناامیدی داشته باشند. بزرگسالان ممکن است خشم خود را از طریق تحریکپذیری، بیصبری یا واکنش بیش از حد به ناامیدیهای جزئی ابراز کنند. در حالی که خشم یک علامت رایج در افراد مبتلا به ADHD است، نشانه های آن میتواند به دلیل تفاوت در رشد عاطفی افراد و مکانیسمهای مقابله ای، متفاوت باشد.
علائم خشم در افراد مبتلا به ADHD ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- واکنشهای بیش از حد به ناامیدیها یا شکستهای جزئی
- مشکل در ابراز مناسب خشم، که میتواند منجر به طغیانهای ناگهانی یا قشقرق شود
- تکانشگری در ابراز خشم، مانند گفتن حرفهای آزاردهنده بدون فکر
- تحریکپذیری شدید و زودرنجی
- مشکل در آرام کردن و تنظیم احساسات، منجر به خشم یا کینههای طولانی مدت
- تظاهرات فیزیکی خشم، مانند رفتار پرخاشگرانه، لگد زدن یا ضربه زدن به اشیاء یا حتی خودآزاری
- مشکل در تشخیص و درک محرکهای خشم
ارتباط ADHD و خشم چیست؟
ارتباط بین ADHD و خشم به خوبی اثبات شده است. خشم لزوماً نشانه ADHD نیست، اما بسیاری از افراد مبتلا به این بیماری اغلب دچار اختلال در تنظیم احساسات میشوند که منجر به طغیانهای مکرر خشم میشود. رسیدگی به افزایش ناامیدی و تحریکپذیری به عنوان بخشی از درمان جامع ADHD میتواند سلامت عاطفی و عملکرد کلی را بهبود بخشد.
تکانشگری
تکانشگری میتواند نقش مهمی در درک ارتباط بین ADHD و خشم داشته باشد. افراد مبتلا به ADHD اغلب در کنترل تکانههای خود مشکل دارند و این امر باعث میشود که بدون در نظر گرفتن عواقب، بر اساس احساسات خود عمل کنند. وقتی با یک موقعیت تحریککننده روبرو میشوند، ماهیت تکانشی آنها میتواند باعث شود که سریع و بدون محدودیت واکنش نشان دهند، که گاهی اوقات منجر به طغیانی میشود که ظاهراً ناشی از خشم است.
عدم توانایی در مکث و فکر کردن قبل از پاسخ دادن نیز میتواند منجر به تفسیر نادرست شود و واکنش خشم را بیشتر تحریک کند. به عنوان مثال، افراد مبتلا به ADHD ممکن است در درک نشانههای اجتماعی مشکل داشته باشند، به سرعت نتیجهگیری کنند و بدترین حالت را از دیگران فرض کنند. این تمایل به تفکر تکانشی میتواند خشم را تشدید کند و منجر به واکنشهای بیش از حد و روابط متشنج شود.
اختلال در تنظیم هیجانات
اختلال در تنظیم هیجانی یکی از ویژگیهای رایج ADHD است که میتواند خشم را به طور قابل توجهی افزایش دهد. اختلال در تنظیم هیجانی به مشکلات در مدیریت و ابراز مناسب احساسات اشاره دارد. برای افراد مبتلا به ADHD، این چالشها میتوانند به صورت واکنشهای شدید عاطفی نامتناسب با موقعیت ظاهر شوند. آنها ممکن است برای آرام شدن یا بهبودی از یک طغیان خشم تلاش کنند. وجود اختلالات همزمان، مانند ADHD و افسردگی، میتواند اختلال تنظیم هیجانی را تشدید کرده و احتمال خشم را افزایش دهد. علاوه بر این، علائم ADHD و اختلالات خلقی میتوانند با هم همپوشانی داشته باشند و تشخیص بین منابع ناامیدی را چالش برانگیز کنند.
عزت نفس پایین
داشتن عزت نفس پایین میتواند در افزایش خشم در افراد مبتلا به ADHD نقش داشته باشد. آنها ممکن است باورهای منفی در مورد خود و تواناییهایشان داشته باشند که منجر به احساس عدم کفایت و حساسیت بیشتر به انتقاد میشود. این خودپندارههای منفی میتوانند باعث ناامیدی و خشم شوند، به خصوص هنگامی که از انتظارات درونی یا بیرونی خود کوتاه میآیند. عزت نفس پایین همچنین میتواند افراد مبتلا به ADHD را مستعد مشاجره با عزیزانشان کند زیرا احتمالاً ارتباط را به عنوان انتقاد تلقی میکنند. عزت نفس پایین همچنین میتواند بر روابط تأثیر بگذارد. به عنوان مثال، افراد مبتلا به ADHD ممکن است به دلیل علائم مختلف ADHD معتقد باشند که دیگران را ناامید میکنند و گاهی اوقات به رنجش و ناامیدی خودمحور منجر میشود. در برخی موارد، آنها ممکن است ناخواسته خشم فروخورده خود را به سمت دیگران نشانه بگیرند.
تحریکپذیری
تحریکپذیری یکی از مظاهر اختلال تنظیم هیجانی است. با کاهش تحمل ناامیدی، افراد بیشتر احتمال دارد که با خشم یا پرخاشگری به محرکهایی که در غیر این صورت توسط دیگران نادیده گرفته میشوند، واکنش نشان دهند. تحریکپذیری ناشی از آن میتواند علل مختلفی داشته باشد که احتمالاً مربوط به چالشهای خاص ADHD مانند منظم ماندن، تکانشگری و مواجهه با موانع است.
عوارض جانبی دارو
داروهای ADHD میتوانند علائم را بهبود بخشند، اما عوارض جانبی نیز ایجاد میکنند. داروهای محرک مورد استفاده برای درمان ADHD، مانند متیل فنیدات (مثل ریتالین) و آمفتامینها (مثل آدرال)، گاهی اوقات میتوانند پرخاشگری و تحریکپذیری را افزایش دهند. با این حال، این اثرات معمولاً موقتی هستند و در عرض چند هفته پس از مصرف مداوم دارو از بین میروند. داروهای غیر محرک تجویز شده برای ADHD، مانند اتوموکستین (استراترا) و گوانفاسین (اینتونیو)، ممکن است واکنشهای مشابهی ایجاد کنند.
درباره مصرف قرص ریتالین در کودکان اینجا بیشتر بخوانید .
چه ویژگی هایی در افراد ADHD میتواند در بروز خشم نقش داشته باشد ؟
- کمالگرایی: کمالگرایی در ADHD یک علامت رایج است و بسیاری از افراد احساس میکنند که قادر به برآورده کردن انتظارات یا استانداردهای شخصی غیرواقعی نیستند. این طرز فکر کمالگرایانه میتواند منجر به ناامیدی و تحریکپذیری شود، زمانی که آنها خود را در حال کوتاهی یا اشتباه میدانند.
- بیشفعالی یا مشکل در تغییر تمرکز: بیشفعالی ADHD به جذب شدید در یک کار، علاقه یا فعالیت خاص اشاره دارد. افراد مبتلا به ADHD ممکن است تغییر توجه خود را از حالت بیشفعالی خود چالشبرانگیز بدانند. آنها ممکن است هنگام قطع شدن یا عدم توانایی در تغییر وظایف، ناامید و عصبانی شوند.
- ناتوانی در مدیریت زمان: ADHD اغلب شامل مشکلات ادراک و مدیریت زمان است که به عنوان کوری زمان نیز شناخته میشود. افراد مبتلا به ADHD ممکن است در اندازهگیری دقیق زمان، تخمین زمان لازم برای انجام یک کار یا مدیریت موثر زمان خود مشکل داشته باشند. این چالشها میتوانند باعث خشم شوند، زمانی که آنها احساس میکنند تحت فشار زمانی یا ضربالاجلها قرار دارند.
- انرژی اضافی : تلاش برای هدایت انرژی فراوان به طور مؤثر میتواند بیقراری ایجاد کند که به صورت تحریکپذیری و آشفتگی ظاهر میشود. انرژی اضافی مدیریت نشده میتواند “سرریز” شود و غیرقابل تحمل شود و به رفتارهای تکانشی یا صحبتهای بیش از حد منجر شود که دیگران را مختل یا ناامید میکند. در نهایت، تجمع این انرژی بدون خروجیهای مناسب میتواند باعث طغیان یا اختلال در تنظیم احساسات شود و برای فرد مبتلا به ADHD و اطرافیانش پریشانی ایجاد کند.
خشم در اختلال ADHD در مقابل اختلال نافرمانی مقابلهایODD چه تفاوتی دارند ؟
ADHD و ODD هر دو شرایط مرتبط با خشم هستند، اما در علائم اصلی و علل اساسی خود متفاوت هستند. ADHD در درجه اول شامل بیتوجهی، بیشفعالی و تکانشگری است. کودکان مبتلا به ADHD ممکن است به دلیل مشکلات در تنظیم احساسات، تحمل ناامیدی یا تکانشگری، طغیان خشم را تجربه کنند. این طغیانها اغلب واکنشی هستند و به محرکهای خاصی وابستهاند اما در اختلال نافرمانی مقابلهای (ODD) با الگوهای رفتاری نافرمانی، بحثبرانگیز، عصبانی و تحریکپذیر مرتبط است. کودکان مبتلا به اختلال نافرمانی مقابلهای تمایل دارند ماهیت هدفمندتر و مخالفتآمیزتری از خود نشان دهند، اغلب با مراجع قدرت به چالش میکشند و عمداً رفتارهای مخرب انجام میدهند.
چه زمانی خشم ADHD به پرخاشگری تبدیل میشود؟
خشم میتواند زمانی که افراد احساس تهدید میکنند و زور یا ارعاب را تنها راه حل میدانند، به پرخاشگری تبدیل شود. خشم میتواند یک پاسخ عاطفی سالم و طبیعی به ناامیدی یا درگیری باشد، در حالی که پرخاشگری رفتاری مخرب یا مضر است که میتواند ناشی از خشم کنترل نشده باشد.
پرخاشگری همیشه فیزیکی نیست و میتواند شامل سوءاستفاده کلامی یا عاطفی، دستکاری و تهدید باشد. حتی اشکال ظریف آن، مانند رفتار منفعل-پرخاشگرانه یا سکوت ، میتواند آسیب قابل توجهی به روابط وارد کند. یادگیری استراتژیهای مقابلهای سالم و مهارتهای ارتباطی برای ابراز احساسات به روشهای سازنده و غیر مضر میتواند به افراد کمک کند تا از تبدیل شدن خشم به پرخاشگری جلوگیری کنند.
پرخاشگری در کودکان مبتلا به ADHD چگونه است ؟
پرخاشگری در کودکان میتواند به اشکال مختلفی از جمله پرخاشگری فیزیکی، کلامی و رابطهای بروز کند. عوامل متعددی میتوانند در افزایش خشم و پرخاشگری در کودکان نقش داشته باشند، از جمله کنترل ضعیف تکانه، قرار گرفتن در معرض خشونت، فرزندپروری متناقض یا ناکارآمد، بیماریهای زمینهای سلامت روان (مانند ADHD) و تجربیات آسیبزا.
نمونههایی از پرخاشگری در کودکان مبتلا به ADHD ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- ضربه زدن، گاز گرفتن یا هل دادن همسالان
- پرتاب اشیاء
- فریاد زدن، داد زدن یا بددهنی کردن
- تخریب اموال در لحظات عصبانیت
- درگیری در دعواهای فیزیکی
- بحث و جدل و سرکشی بیش از حد
- تحریک عمدی دیگران از طریق اذیت کردن یا متلک گفتن
پرخاشگری در نوجوانان مبتلا به ADHD
پرخاشگری میتواند در نوجوانان مبتلا به ADHD به روشهای مختلفی بروز کند. آنها ممکن است در رفتارهای بحثبرانگیز شرکت کنند، به همسالان خود حمله کنند یا در مواجهه با تعارض، تکانشی شوند. حمایت، درمان و مهارتهای مقابلهای مناسب میتواند به آنها کمک کند تا خشم و پرخاشگری را به طور مؤثر مدیریت کنند.
افزایش خشم در نوجوانان مبتلا به ADHD میتواند تحت تأثیر عوامل مختلفی باشد، از جمله:
- تکانشگری و تنظیم ضعیف احساسات: نوجوانان مبتلا به ADHD اغلب در کنترل تکانه و تنظیم احساسات مشکل دارند، که گاهی اوقات به افزایش خشم و ناتوانی در آرام شدن در موقعیتهای استرسزا منجر میشود.
- ناامیدی در مورد چالشهای تحصیلی: نوجوانان مبتلا به ADHD ممکن است در زمینههای مختلف، از جمله تحصیلات، مشکلاتی را تجربه کنند. مشکلات مداوم با تکالیف مدرسه، سازماندهی و توجه میتواند منجر به احساس ناکافی بودن شود که از طریق خشم یا پرخاشگری ابراز میشود.
- اختلالات همزمان: ADHD اغلب با سایر بیماریهای روانی مانند اختلال نافرمانی مقابلهای (ODD)، اختلال سلوک (CD) یا اختلالات خلقی همراه است. این بیماریها میتوانند در افزایش خشم و پرخاشگری در نوجوانان مبتلا به ADHD نقش داشته باشند.
- مشکلات اجتماعی و درگیری با همسالان: نوجوانان مبتلا به ADHD ممکن است در موقعیتهای اجتماعی و حفظ دوستیها با چالشهایی روبرو شوند که منجر به احساس انزوا و طرد میشود. این مشکلات میتوانند به عنوان یک مکانیسم مقابله یا دفاعی در افزایش خشم و پرخاشگری نقش داشته باشند.
- پویایی خانواده و محیط خانه: عوامل استرسزای خانوادگی، فرزندپروری متناقض یا خشن و عدم حمایت یا درک میتواند خشم و پرخاشگری را افزایش دهد.
پرخاشگری در بزرگسالان ADHD چگونه است ؟
پرخاشگری در بزرگسالان مبتلا به ADHD میتواند به اشکال مختلفی از جمله پرخاشگری فیزیکی، پرخاشگری کلامی و طغیانهای عاطفی بروز کند. مشابه محیطهای دانشگاهی، بزرگسالان در محیطهای حرفهای با چالشهای خاص ADHD روبرو هستند که به خشم خود یا خشم بیرونی منجر میشود.
عدم رعایت سررسیدهای کاری به دلیل عدم تمرکز،ضعف در مدیریت زمان یا تمرکز بیش از حد میتواند هم ناامیدی و هم خطر از دست دادن شغل، غیبت و استرس مزمن را افزایش دهد. علاوه بر این، مدیریت ضعیف دارو میتواند این علائم را تشدید کند و حالتهای عاطفی منفی را بیشتر تقویت کند.
نمونههایی از پرخاشگری در بزرگسالان مبتلا به ADHD ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- آزار جسمی نسبت به دیگران
- تهدید یا خودآزاری
- فریاد زدن یا جیغ زدن در هنگام عصبانیت
- آسیب رساندن به اموال، پرتاب اشیاء در هنگام عصبانیت
- خشم جادهای و رانندگی تکانشی
- تصمیمگیری مالی تکانشی
- رفتار ریسکپذیری و تکانشگری
چگونه به کودکی که ADHD و خشم دارد کمک کنیم ؟
فرزندپروری برای کودکی که ADHD و مشکلات خشم دارد میتواند چالشبرانگیز باشد. با این حال، والدین باید درک کنند که ADHD میتواند باعث مشکلات عاطفی، اجتماعی، رفتاری و آموزشی شود. یک محیط ساختار یافته و حمایتی که از نیازهای دوران کودکی پشتیبانی کند، برای مدیریت این علائم ضروری است.
نکات زیر میتواند در رفع خشم در کودکان مبتلا به ADHD مفید باشد:
- فعالیت بدنی را تشویق کنید: فعالیت بدنی میتواند به کاهش ناامیدی و خشم در کودکان مبتلا به ADHD کمک کند. فرزندتان را تشویق کنید تا در ورزش، رقص یا سایر فعالیتهایی که از آنها لذت میبرند شرکت کند.
- به آنها کمک کنید تا احساسات خود را ابراز کنند: با شناسایی احساسات و استفاده از ابزارهای ارتباطی، به فرزندتان بیاموزید که احساسات خود را به طور سازنده ابراز کند.
- الگوها و محرکها را تشخیص دهید: رفتار فرزندتان را مشاهده کنید و الگوهایی را که منجر به طغیان خشم میشوند، تشخیص دهید تا به آنها در جلوگیری یا مدیریت این موقعیتها کمک کنید.
- تقویت مثبت را ترویج دهید: رفتارهای سالم آنها را تحسین کنید و سیستمهای پاداشی را فراهم کنید که تقویت مثبت را تشویق میکنند.
- از تکنیکهای آرامشبخش استفاده کنید: تکنیکهای آرامشبخش، مانند تمرینات تنفس عمیق، یوگا و ذهن آگاهی برای کودکان، میتوانند در آرام کردن و مدیریت خشم مفید باشند.
- ایجاد یک محیط مثبت در خانه: ایجاد یک محیط حمایتی و صمیمی در خانه که ارتباط باز، درک و صبر را تشویق میکند.
- با روانشناس کودک خود همکاری کنید: با روانشناس فرزندتان همکاری کنید تا یک برنامهی درمانی مؤثر که ممکن است شامل دارو، رفتاردرمانی و آموزش باشد، تهیه کنید.
- مراقبت از خود را تمرین کنید: مراقبت از کودک مبتلا به ADHD میتواند طاقتفرسا باشد. به یاد داشته باشید که از خود مراقبت کنید و از خانواده، دوستان یا یک درمانگر کمک بگیرید.
ADHD و خشم در بزرگسالی را چطور مدیریت کنیم ؟
مدیریت ADHD و خشم در بزرگسالی نیاز به خودآگاهی، مراقبت از خود و مهارتهای مدیریت خشم دارد. زندگی سالم با ADHD در بزرگسالان شامل پذیرش علائم، جستجوی درمان مناسب و ایجاد عادات مثبت در سبک زندگی است. به یاد داشته باشید که این تغییرات نیاز به زمان و تلاش دارند. در طول این فرآیند با خودتان صبور باشید.
در اینجا چند نکته برای مدیریت ADHD و خشم در بزرگسالی آورده شده است:
- به دنبال درمان ADHD باشید: برای تهیهی یک برنامهی درمانی شخصی که ممکن است شامل دارو، درمان و تغییرات سبک زندگی باشد، با روانشناسان معتبر مشورت کنید.
- یک برنامهی مدیتیشن را تمرین کنید: برای بهبود تمرکز، کاهش استرس و افزایش تنظیم عاطفی، در مدیتیشن ADHD شرکت کنید. مهارتهای اجتماعی خود را تقویت کنید: در گروههای حمایتی یا جلسات درمانی شرکت کنید تا مهارتهای بین فردی و ارتباطی خود را بهبود بخشید و به شما در ایجاد روابط سالمتر کمک کند.
- ساختار و روال ایجاد کنید: یک روال روزانه ایجاد کنید و استراتژیهای سازماندهی را برای بهبود مدیریت زمان، کاهش غرق شدن و محدود کردن قرار گرفتن در معرض عوامل خشم اجرا کنید.
- مراقبت از خود را در اولویت قرار دهید: در فعالیتهایی که مراقبت از خود را ارتقا میدهند، مانند ورزش منظم، خواب کافی، تغذیه سالم یا تکنیکهای آرامش، شرکت کنید.
- استراتژیهای مقابلهای مؤثر را توسعه دهید: مکانیسمهای مقابلهای متناسب با نیازهای خود را یاد بگیرید و تمرین کنید، مانند تمرینات تنفس عمیق، نوشتن خاطرات یا مشارکت در فعالیتهای خلاقانه. استفاده از این موارد در موقعیتهای ناامیدکننده میتواند به مهار خشم شما قبل از فوران آن کمک کند.
- مهارتهای حل مسئله را بهبود بخشید: تکنیکهای حل مسئله را بیاموزید که به شما در مقابله با چالشها و ناامیدیها کمک میکنند. این موارد را قبل، حین و بعد از وقایع استرسزا تمرین کنید.
- با قاطعیت ارتباط برقرار کنید: مهارتهای قاطعیت را برای بیان نیازهای خود، تعیین مرزها و مدیریت تعارضات بدون توسل به خشم یا پرخاشگری توسعه دهید.
- برای مدیریت خشم از کمک حرفهای استفاده کنید: برای یادگیری تکنیکهای تنظیم احساسات و ایجاد پاسخهای سالمتر، به دنبال درمان یا مشاورهای باشید که با هدف مدیریت خشم طراحی شده باشد.
- تمرین مدیریت استرس: عوامل استرسزا را در زندگی خود شناسایی کنید و تکنیکهای مدیریت استرس را برای کاهش سطح کلی استرس به کار ببرید.
چه زمانی به دنبال کمک حرفهای باشیم ؟
مبارزه با ADHD و خشم مزمن میتواند به طور قابل توجهی بر روابط، کار و رفاه عاطفی تأثیر بگذارد. جستجوی درمان برای ADHD بزرگسالان در مدیریت مؤثر این مشکلات بسیار مهم است. گزینههای درمانی ممکن است شامل دارو، رفتاردرمانی و گفتاردرمانی باشد.
- CBT برای ADHD نوعی گفتاردرمانی است که میتواند به شما در رفع نگرانیهای مرتبط با ADHD، از جمله مدیریت خشم، کمک کند.
- REBT برای خشم همچنین بر شناسایی و به چالش کشیدن الگوهای فکری منفی و باورهایی که در مشکلات عاطفی نقش دارند، تمرکز دارد.
هنگام یافتن درمانگر مناسب، شخصی را انتخاب کنید که در ADHD و مدیریت خشم تخصص دارد. گزینههای درمانی آنلاین، مشاوره تخصصی و فوری و نوبت دهی بهترین روانشناسان و روانپزشکان در وب سایت آیم طب فراهم شده است . دسترسی به بهترین درمانگران دارای مجوز و درمان آنلاین میتواند مقدمهای راحتتر و در دسترستر برای درمان برای افرادی که در غیر این صورت ممکن است برای دریافت درمان مشکل داشته باشند، فراهم کند. در هر صورت، درخواست کمک حرفهای گامی مهم در مدیریت ADHD و خشم است.
