اهمالکاری چیست ؟ | فرق اهمالکاری با تنبلی + دلایل اصلی و روشهای درمان
شاید برای همه شما این سؤال به وجود آمده باشد که اهمالکاریچیست و برای درمان آن چه باید کرد. حتماً
برای شما هم این اتفاق افتاده است که از انجام کار یا کارهایی، هرچند مهم و ضروری خودداری کنید و در
عوض به کارهایی بپردازید که برای شما خوشی و لذت بیشتری به دنبال دارد. همه ما علی رغم این که تا چه
حد در قبال وظایف خود مسئول هستیم، گاهی تمایل داریم که انجام این وظایف را به تعویق انداخته و به انجام
کارهای دلخواه خود بپردازیم .
این یک امر طبیعی و عادی است و در اصطالح روان شناسی به آن اهمال کاری می گویند. در واقع اهمال کاری برای همه افراد پیش می آید، برخی از افراد، فقط گاهی مواقع دست به اهمال کاری می زنند که این به خودی خود مشکل بزرگی به وجود نمی آورد. اما درمقابل، برخی از افراد دائماً درحال اهمال کاری هستند و کارهای مهم و ضروری خود را آخر از همه انجام می دهند. همان طور که مشخص است، دسته دوم در زندگی خود با مشکلات زیادی روبرو خواهند شد. در ادامه، به بررسی اهمال کاری و انواع آن می پردازیم .
اهمالکاری چیست ؟
اهمال کاری یعنی حتی درصورتی که شما می دانید که به تعویق انداختن کاری به ضرر شما تمام خواهد شد، اما باز هم به عمد و کاملا آگاهانه آن را به تعویق می اندازید.
اهمال کردن در لغت به معنای به تعویق انداختن یا با تأخیر انجام دادن ، کنار گذاشتن و طفره رفتن میباشد.
کلمه اهمال کاری به انگلیسی (procrastinate) از دو بخش لاتین ترکیب شده است. بخش اول یعنی pro به
معنی محول کردن است و crastinus به معنی تعلق به فردا میباشد. پس کل این کلمه در نهایت محول کردن
به فردا معنی میشود و هر کس که کارهای خود را به فردا یا روزهای بعدی می اندازد، به عنوان اهمال کار
شناسایی می شود.
فرق اهمالکاری و تنبلی چیست ؟
در گفتگوهای روزمره معمولا اهمال کاری و تنبلی را یکی در نظر میگیریم و واژه های سستی و تنبلی و اهمال کاری را به جای یکدیگر به کار می بریم اما این دو باهم فرق دارند. اگر بخواهیم دقیق تر باشیم، باید بین تنبلی و اهمال کاری تمایز قائل شویم.تنبلی مربوط به مواردی است که کاری را اساساً انجام نمی دهیم و آن را در برنامه کاری مان نمی گنجانیم. اما اهمال کاری مربوط به کارها و فعالیت هایی است که می دانیم باید انجام دهیم و در نهایت هم انجام می دهیم، و صرفاً انجام آن ها را به تأخیر می اندازیم.، فروید، روان شناس معروف و بزرگ، لذت بردن را ریشه انواع اهمال کاری ها تلقی می کند. از نظر او ما انسان ها هنگام اولویت بندی کارهای خود ممکن است لذت بردن از کارها را مبنی قرار دهیم. درنتیجة این انتخاب، اهمال کاری رخ می دهد. یعنی کارهای مهم و ضروری به تعویق می افتند.
علت اهمالکاری چیست؟ چرا کارهایمان را عقب میاندازیم؟
تعلل ورزیدن در کارها و اهمال کاری در انجام وظایف، رفتار پیچیده ای است و می تواند ترکیبی از علت های متنوع باشد.
- اضطراب : کسانی که رویکرد روان تحلیل گری فروید را می پسندند، ریشه بسیاری از اهمال کاری ها را اضطراب می دانند.
آن ها بر این باورند که اگر برای انجام کاری اضطراب داشته باشید، احتمالا آن را عقب خواهید انداخت. در واقع ((ترس از شکست)) می تواند یکی از ریشه های به تعویق انداختن کارها باشد - روش های تربیتی در کودکی : عده ای از روانشناسان هم معتقدند که فضای خانواده در دوران کودکی و روش های رفتاری و تربیتی والدین می تواند یکی از ریشه های اهمال کاری باشد. به عنوان مثال، مادران و پدرانی که فرزندان خود را به شدت کنترل کرده و باید و نبایدهای بسیاری برای آن ها تعیین می کنند، یا انتظار دارند فرزندان شان کارها را بی عیب و نقص انجام دهند، ممکن است فرزندان اهمال کار تربیت کنند. وقتی والدین مدام به جای فرزندان خود تصمیم بگیرند، اولویت ها را تعیین کنند و روزها را زمان بندی کنند، طبیعتاً فرزندان شان در تصمیم گیری، برنامه ریزی و مدیریت زمان ضعیف خواهند بود و این ضعف می تواند به شکل اهمال کاری نمود پیدا کند .
- کمال گرایی : گاهی اوقات می خواهیم کاری را به بهترین شکل ممکن انجام دهیم، بنابراین احساس می کنیم زمان لازم برای انجام آن کار را نخواهیم داشت و آن را به زمانی موکول می کنیم که زمان کافی را داشته باشیم. اما متاسفانه با توجه به مشغله هایی که داریم این زمان هیچ وقت به دست نیامده و کار حتی با کیفیت متوسط هم انجام نمی شود، زیرا کمال گرایی ما باعث شده اصلا آن کار را انجام ندهیم و دچار نوعی اهمال کاری شویم.
- مدیریت زمان و برنامه ریزی نامنعطف : بعضی اوقات پیش می آید که بیش از حد در برنامه ریزی و مدیریت زمان خود افراط می کنیم. این برنامه ها معموالً طوری تنظیم می شوند که با انرژی و توانمان به خوبی سازگاری ندارند اما به دلیل سختگیری در مدیریت زمان و عدم انعطاف آن ها به تاخیر چندساعته برای آ ن ها قائل نیستیم. بنابراین به کلی انجام آن ها را کنار گذاشته و به اهمال کاری دچار می شویم.
- عدم توانایی در کنترل خود : یکی دیگر از دلایل اهمال کاری عدم توانایی در کنترل خود است. ما به صورت ذاتی نمی توانیم در برابر لذت ها و پاداش های آنی مقاومت کنیم و برای رسیدن به اهداف بلندمدت و مشکل آینده تلاش کنیم.
- رویاپردازی : اگر بیش از حد تصمیمات رویایی می گیریم و به نتایج حاصل از آن تصمیمات فکر می کنیم و درباره آن رویاپردازی می کنیم، به احتمال زیاد دیگر زمان برای انجام کارها و به سرانجام رساندن آن ها نداریم. یکی از دلایل اهمالکاری، رویاپردازی بیش از حد است که باعث می شود از واقع بینی درباره توانایی هایمان غافل شویم و به دلیل نرسیدن به کیفیت رویایی خود، کارها را انجام ندهیم .
- عزت نفس پایین : اهمالکاری و عزت نفس پایین یک رابطه دوسویه دارند . یعنی هم عزت نفس پایین باعث افزایش اهمال کاری می شود و هم اهمال کاری و دست نیافتن به نتایج مطلوب، می تواند عزت نفس را کاهش دهد. با این حال، اگر قرار است اهمال کاری را ترک کنید، یکی از گام های عملی تان می تواند تلاش برای افزایش عزت نفس باشد.
- ضعف در برنامه ریزی : اگر هدف های بزرگ و غیرواقع بینانه تعیین کرده باشید و مدت زمان کافی برای انجام یک کار در نظر نگرفته باشید و اگر فعالیت ها و اقدام های پیش نیاز را انجام نداده باشید، احتمال این که یک کار را به تعویق بیندازید افزایش پیدا می کند.
- ضعف در مدیریت زمان : شاید شما فردی بسیار متعهد هستید و اهمال کاری اصلا جزو ویژگی هایتان نیست؛ اما ضعف در مدیریت زمان شما را مدام به نقطه ای می رساند که از تعهدات خودتان عقب بمانید و نظم درونی تان نیز در پی بی نظمی بیرونی، مختل شود .
راههای مقابله با اهمالکاری چیست ؟
- یادگیری مهارت برنامه ریزی
- افزایش عزت نفس
- مهار کردن کمال طلبی
اهمالکارها دقیقاً چه ویژگیهایی دارند؟
تحقیقات نشان می دهد افرادی که اهمال کار در نظر گرفته می شوند ،ارزش های متفاوتی نسبت به دیگر افراد دارند. در واقع این افراد لذت های شخصی را به عنوان یکی از اولویت های اولیه خود قرار داده و بیش تر کارهایی را می کنند که از
انجامش لذت می برند نه کارهایی که دیگران به آن ها محول کردند.
مهم ترین ویژگی های اخلاقی اهمال کاران عبارتند از:
- اعتماد به نفس پایین
- رفتارهای واکنشی و بدون فکر
- عزت نفس پایین
- عصبی و حساس بودن
- عدم تمایل به همکاری و کارگروهی
انواع اهمالکاریچیست و به چند دسته تقسیم می شود؟
خوب است بدانید که اهمال کاری انواع متفاوتی دارد و برای هر یک هم درمان های متفاوتی ارائه می شود. همچنین تأثیر انواع مدل های اهمال کاری بر زندگی فرد متفاوت است. در ادامه به بررسی انواع اهمال کاری و نحوه درمان آن می پردازیم.
- اهمالکاریگرایشی
رفتارشناسان تنبلی کردن و یا به عبارت دیگر، فرار کردن از زحمت را همان اهمال کاری گرایشی می دانند که ممکن است
برای همه افراد پیش آید. ازنظر رفتارشناسان، برای غلبه کردن به اهمال کاری گرایشی راه حل هایی وجود دارد. یکی از این
راه حل ها، جایزه دادن است. یعنی شما در ازای انجام کاری که به آن تمایل ندارید و احتمال اهمال کاری در آن زیاد است،
برای خود جایزه ای تعیین کنید.
راه حل دیگر این است که برای اجتناب از اهمال کاری گرایشی، بهتر است که قبل از انجام کار، تمامی مقدمات موردنیاز آن
را فراهم نمایید. برای مثال، قبل از درس خواندن همه وسایل و لوازم موردنیاز را نزدیک خود قرار دهید.
- اهمالکاری اجتنابی
یکی از انواع رایج اهمال کاری، اهمال کاری اجتنابی است. اهمال کاری اجتنابی از تنبلی کردن افراد منشأ نمی گیرد، بلکه زمانی فرد دست به اهمال کاری اجتنابی می زند که کاری به او تحمیل شده باشد. به عبارت دیگر، زمانی که فرد از موضوع تحمیل شده ناراضی باشد و به اصطلاح بخواهد لج بازی کند. در اهمال کاری اجتنابی، فرد به صورت کاملا آگاهانه اهمال کاری را انجام می دهد. این نوع از اهمال کاری بیشتر در کودکان و نوجوانان دیده می شود. اگر والدینی هستید که فرزند کودک یا نوجوان شما مرتبا لج بازی میکند و دست به اهمال کاری اجتنابی می زند، باید در انتخاب لحن صحبت با فرزند خود دقت کنید و از لحن دستوری پرهیز کنید .
- اهمالکاری شناختی
اگر شما نتوانید جنبه های مختلف امور و فعالیت ها را بسنجید و از سود و زیان کارها و فعالیت ها آگاهی نداشته باشید،
یا نتوانید به خوبی تصمیم بگیرید و در تصمیم گیری ضعف داشته باشید، به اهمال کاری شناختی دچار شده اید. مواردی که باعث اهمالکاری شناختی می شوند :
- مردد بودن
گاهی شما هنگام انجام کاری دچار شک و تردید می شوید. اگر این شک و تردید در بیشتر مواقع به سراغ شما بیاید، ممکن است باعث بروز مشکلات زیادی در زندگی شما شوند. اکثر افرادی که دائماً دچار شک و تردید هستند، از توانایی ها و ویژگی های اخلاقی خود درک صحیحی ندارند.برای بهبود این وضعیت می توانید یک چک لیست از مزایا و معایب کار تهیه کنید و بعد تصمیم بگیرید که آیا انجام چنین کاری به نفع یا ضرر شماست . - ضعفدرتصمیمگیری
گاهی ممکن است شما فکرها و برنامه های خوبی در ذهن خود داشته باشید و همچنین توانایی انجام آن را هم داشته باشید، اما نمی توانید این فکرها را عملی کنید. زیرا درست هنگامی که باید تصمیم به اقدام بگیرید، دچار ضعف و مشکل در تصمیم گیری می شود. تا جایی که از عملی کردن ایده خود به کل منصرف شوید.برای بهبود این وضعیت منتظر نباشید که همه چیز عالی و ایده آل باشد. بهتر است با برنامه ریزی قبلی کار خود آغاز کنید و گام به گام به پیش روید .
- اهمالکاریجسمانی
نمونه دیگر اهمال کاری که بسیار شایع است، به عنوان اهمال کاری جسمانی شناخته می شود. در این نوع
اهمال کاری، فرد به بهانه های مختلفی از کار کردن شانه خالی می کند؛ کارهایی که احتماالً مزیت های بسیاری
برای او دارد. در اهمال کاری جسمانی، فرد به بهانه بیماری یا ضعف جسمی و… از زیر کار کردن درمی رود
چهار نوع عمده ی اهمال کاری چیست ؟
- اهمال کاری اضطرابی
وقتی از خود انتظارات غیرواقع بینانه داریم و می خواهیم در زمانی بسیار کوتاه کارهای زیادی را انجام دهیم، دچار
اضطراب و نگرانی می شویم و در نهایت این اضطراب و نگرانی به اهمال کاری منجر می شود. - اهمالکاری تفریحگونه
بعضی اوقات حاضریم هر کاری را انجام دهیم غیر از آن کاری که باید انجام دهیم. مثالً حاضریم اتاق را مرتب کنیم
اما پروژه کسل کننده و مشکل خودمان را انجام ندهیم. این رفتار به اهمال کاری تفریحی معروف است. - اهمالکاری دقیقه 90 بسیاری از ما، وقتی زمان زیادی برای انجام یک پروژه داریم آن را به دقیقه 90 موکول می کنیم و در نهایت به خاطرحجم زیاد کار در لحظات پایانی دچار اهمال کاری می شویم.
- اهمالکاری عمومی در این نوع اهمال کاری معمولا کار به جایی رسیده که اهمال کاری کاملا با ما آمیخته و به عادت ما در همه کارها تبدیل شده است . ترک این نوع اهمالکاری بسیار سخت است .
راههای درمان اهمال کاری چیست ؟
- برای کارهایی که میکنید خیلی سریع به خود پاداش دهید
- برای یک روز کاری برنامه سنگینی نچینید ؛ برنامه های سنگین و غیرقابل اجرا خود باعث اهمال کاری می شوند. بنابراین سعی کنید برای هر روزخود برنامه ای دقیق و واقع بینانه بچینید، زیرا یک برنامه سنگین باعث می شود از اجرای آن دور شوید
- عواقب اهمال کاری را تا جای ممکن آنی کنید
- اگر اهداف کوتاه مدت تر شوند، رسیدن به آن ها آسان تر خواهد شد
- اقدامات آینده خود را از پیش برنامهریزی کنید
- وظایف را تبدیل به عادت کنید تا آسان شوند
اهمال کاری تا چه حد بر زندگی انسان تاثیر می گذارد؟
هیچ کدام از ما با اهمالکاری غریبه نیستیم و به نوعی آن را تجربه کرده و زندگی مان از آن آسیب دیده است. اهمال کاری آسیب های جبران ناپذیری به زندگی ما وارد می کند.
- وقت با ارزشمان را از دست می دهیم
- به اهدافمان نمیرسیم
- شانس های زندگیمان را از دست می دهیم
- شغل خود را از دست می دهیم
- عزت نفسمان پایین می آید
- تصمیمات اشتباه می گیریم
- سلامت روحی خود را به خطر می اندازیم
ترک اهمال کاری چقدر زمان می برد؟
ترک اهمال کاری اصلا کار ساده ای نیست. با کمک راهکارهای ارائه شده و تلاش و تمرین زیاد باید آرام آرام این رفتار را کنار گذاشت. یکی از تمرین ها ایجاد اهداف کوچک و پاداش های کوچک است. با تکرار این تمرین و تبدیل آن به عادت، آرام آرام از شر این رفتار بد خالص شده و به سمت اهدافمان پیش می رویم .
در نهایت لازم است بدانید که ، اهمال کاری با تار و پود انسان ها گره خورده و در وجود همه ما انسان ها نهادینه شده است. بنابراین غلبه بر آن علاوه بر اینکه کاری بسیار مشکل است، به صورت مطلق هم اتفاق نمی افتد و با کمک این تکنیک ها و همین طور تمرین و تلاش بیش تر خواهید توانست به صورت نسبی بر آن پیروز شوید .
اهمالکاری چه تاثیری بر سلامت و جسم افراد میگذارد ؟
استرس مزمن ، اضطراب شدید ، افسردگی ، مشکلات توجه و اختلال در خواب از تاثیراتی ست که اهمال کاری بر سلامت جسمی افراد می گذارد . در واقع اهمال کاری مزمن فقط یک مشکل در مدیریت زمان نیست بلکه بر سلامت عمومی فرد نیز اثر میگذارد . پرداختن به ریشه های هیجانی و شناختی اهمال کاری بر بهره وری و کیفیت زندگی افراد تاثیر میگذارد . اهمالکاری در کوتاه مدت یک تسکین دهنده ی هیجانی ست که با اجتناب از کار سخت و اضطراب آور برای مدتی حالمان را بهتر می کند اما در بلندمدت یک سم کشنده است زیرا استرسی که موقتا از آن فرار کردیم تبدیل به اضطرابی شدید می شود و عملکرد و سلامتی فرد را به شدت کاهش می دهد .
علائم روان تنی اهمال کاری چیست ؟
درد های عضلانی ، سردرد ، مشکلات گوارشی و افزایش یا کاهش وزن از علائم اهمالکاری بر جسم فرد است .
اهمال کاری در انجام آزمایشات پزشکی ، مراجعه به پزشک ، چکاپ و بررسی مشکلات جسمی باعث تشدید بیماری ها و تشخیص دیر هنگام بیماری ها می شود .
روشهای درمانی اهمال کاری چیست ؟
- درمان شناختی رفتاری CBT : برای تغییر باورهای ناسالم مثل کمالگرایی و ترس از شکست و آموزش الگوهای رفتاری مناسب
- درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد ACT : برای یادگیری همزیستی با هیجان های ناخوشایند
- تکنیک های مدیریت زمان و تنظیم هدف : تقسیم اهداف بزرگ به هدف های کوتاه مدت مثل تکنیک پومودورو (کارهای کوتاه 25 دقیقه ای با استراحت های مشخص )
- تمرین شفقت به خود : به جای اینکه مرتبا خودمان را سرزنش کنیم ، هیجانات را تنظیم کنیم و الگوهای رفتاری جدید انجام دهیم .
